Chọn cà phê theo gu thường được nói như một chuyện về sở thích. Nhưng khi mua thường xuyên, gu còn liên quan trực tiếp đến chi phí: chọn đúng ngay từ đầu có thể giảm những lần mua thử không phù hợp và giúp người uống sử dụng sản phẩm ổn định hơn.
Gu nên được chuyển thành những tiêu chí có thể quan sát
“Tôi thích cà phê đậm” hoặc “tôi thích cà phê thơm” là điểm khởi đầu, chưa phải một tiêu chí mua hàng hoàn chỉnh. Để lựa chọn có ích, người uống cần chuyển cảm nhận thành các thuộc tính cụ thể hơn như mức độ đắng, cảm giác đầy trong miệng, mức cân bằng, đặc điểm hương hoặc độ kéo dài của hậu vị.
Nghiên cứu về cà phê đen pha chế cho thấy các thuộc tính cảm quan có liên hệ với mức thích, ý định mua và phản ứng cảm xúc. Tuy nhiên, các yếu tố thúc đẩy lựa chọn không giống nhau ở mọi nhóm người uống. Trong nghiên cứu trên người dùng cà phê đen tại Thái Lan, các thuộc tính như đặc trưng cà phê, mùi rang, độ cân bằng và cảm giác đầy trong miệng có liên hệ với mức thích và ý định mua; độ đắng cũng được đánh giá khác tùy bối cảnh và nhóm người tiêu dùng.

Mua rẻ chưa chắc là mua tiết kiệm
Một gói có giá thấp hơn có thể trở thành lựa chọn tốn kém nếu người uống không thích và phải bỏ dở hoặc nhanh chóng mua một sản phẩm khác. Ngược lại, một sản phẩm có giá cao hơn vẫn có thể hợp lý nếu nó phù hợp với cách uống và được sử dụng đều đặn.
Nghiên cứu của Barahona và cộng sự trên các sản phẩm cà phê ở Colombia cho thấy thuộc tính cảm quan và thông tin trên bao bì có liên hệ với đánh giá, giá và ý định lựa chọn. Kết quả không cho phép kết luận rằng một mức giá cụ thể sẽ quyết định chất lượng cảm nhận, nhưng nó cho thấy người mua không đánh giá giá tách rời khỏi những tín hiệu khác.
Vì vậy, chi phí nên được nhìn theo “chi phí cho lần uống phù hợp” thay vì chỉ nhìn giá của gói.
Cùng một thương hiệu vẫn cần phân biệt rõ nhu cầu
Một danh mục có nhiều dòng cà phê không nhất thiết làm người mua dễ lựa chọn hơn. Nếu các dòng chỉ khác tên, màu bao bì hoặc vài từ quảng cáo nhưng không cho thấy khác biệt thực tế, người mua khó biết nên trả thêm tiền cho lựa chọn nào.
Nghiên cứu về quy mô danh mục và khả năng so sánh giữa các sản phẩm cho thấy việc mở rộng dòng sản phẩm có thể tạo thêm doanh số, nhưng sự giống nhau và tình trạng trùng lặp giữa các sản phẩm cũng có thể làm phát sinh cạnh tranh nội bộ. Nghiên cứu khác về mở rộng dòng sản phẩm cho thấy mức tương đồng về thuộc tính sản phẩm có thể làm tăng hiện tượng sản phẩm mới lấy doanh số của sản phẩm cũ.
Với người mua, hệ quả rất thực tế: nếu hai sản phẩm có cùng trải nghiệm dự kiến nhưng giá khác nhau, cần có lý do rõ ràng để chọn một trong hai.
Một cách chọn thực tế là bắt đầu từ trải nghiệm, rồi mới tính giá
Có thể bắt đầu bằng bốn bước: xác định kiểu trải nghiệm mình thực sự thích; xác định dạng pha và tần suất uống; lọc những sản phẩm có mô tả phù hợp; cuối cùng mới so sánh giá theo lượng dùng dự kiến.
Cách làm này tránh sai lầm nhìn giá trước rồi cố thuyết phục bản thân rằng sản phẩm rẻ là phù hợp. Nó cũng tránh chiều ngược lại là chọn sản phẩm đắt chỉ vì tên gọi hoặc hình thức.
Các nghiên cứu về thông tin cảm quan cho thấy cách mô tả sản phẩm có thể ảnh hưởng đến kỳ vọng và sở thích. Vì vậy, mô tả càng cụ thể, người mua càng có cơ sở để đối chiếu với gu thay vì dựa vào cảm giác mơ hồ về “cao cấp” hay “ngon”.
Khi nào nên trả thêm tiền cho một lựa chọn khác?
Trả thêm tiền hợp lý khi sản phẩm mới giải quyết một nhu cầu mà sản phẩm cũ không giải quyết được: trải nghiệm khác biệt rõ, quy cách phù hợp hơn, cách sử dụng thuận tiện hơn hoặc đặc tính sản phẩm phù hợp hơn với người uống.
Ngược lại, nếu hai lựa chọn gần như giống nhau ở những thuộc tính người mua quan tâm, mức giá chênh lệch cần được xem xét thận trọng. Đây cũng là nguyên tắc quan trọng khi xây dựng danh mục sản phẩm: khác biệt nội bộ chỉ có giá trị kinh doanh khi nó tạo ra khác biệt mà người mua có thể nhận ra và dùng để lựa chọn.
Với các sản phẩm An Khương, thông tin cụ thể về giá, quy cách và đặc tính từng dòng cần dựa trên dữ liệu thực tế của thương hiệu. Ở cấp độ nguyên tắc, người mua có thể bắt đầu bằng câu hỏi: “Tôi đang trả thêm tiền cho điều gì mà tôi thực sự sẽ sử dụng?” Nếu trả lời được câu đó, việc chọn cà phê theo gu sẽ trở thành một quyết định có căn cứ.
Một cách kiểm tra khác là nhìn vào chi phí sau khi đã xác định sản phẩm phù hợp. Nếu một gói có giá cao hơn nhưng người uống dùng đều và ít có nhu cầu đổi sản phẩm, mức chi phí thực tế có thể hợp lý. Nếu một gói rẻ nhưng thường bị bỏ dở vì không hợp gu, lợi thế giá ban đầu nhanh chóng mất đi. Đây không phải phép tính cố định cho mọi người, mà là cách đặt giá vào đúng bối cảnh sử dụng. Với những sản phẩm có quy cách khác nhau, người mua cũng nên so sánh lượng cà phê thực sự sử dụng thay vì chỉ so giá niêm yết. Khi gu, tần suất và lượng dùng được đặt cạnh giá, quyết định trở nên rõ ràng hơn.
Tài liệu tham khảo
- Pinsuwan, A., Suwonsichon, S., Chompreeda, P. & Prinyawiwatkul, W. (2022), Các thuộc tính cảm quan thúc đẩy mức chấp nhận, ý định mua và cảm xúc đối với cà phê đen pha chế. Thực phẩm, 11(2), 180. DOI: 10.3390/foods11020180.
- Barahona, I., Sanmiguel Jaimes, E. M. & Yang, J.-B. (2020), Đặc tính cảm quan của đồ uống cà phê và mối liên hệ với giá và thông tin trên bao bì. Khoa học thực phẩm và dinh dưỡng, 8(2), 1173–1186. DOI: 10.1002/fsn3.1404.
- Aurier, P. & Mejía, V. D. (2020), Mối quan hệ giữa quy mô danh mục dòng sản phẩm và khả năng so sánh trong doanh số của dòng sản phẩm và mở rộng dòng sản phẩm mua thường xuyên. Tạp chí Nghiên cứu kinh doanh, 117, 163–175. DOI: 10.1016/j.jbusres.2020.05.024.
- Sezen, B., Pauwels, K. & Ataman, B. (2024), Mở rộng dòng sản phẩm ảnh hưởng thế nào đến doanh số thương hiệu? Vai trò của mức tương đồng thuộc tính và kiến trúc thương hiệu. Tạp chí Phân tích tiếp thị, 12, 537–550. DOI: 10.1057/s41270-023-00265-z.
Choosing coffee by taste is usually talked about as a matter of preference. But for regular purchases, taste also relates directly to cost: getting it right from the start can reduce ill-fitting trial purchases and help drinkers use the product more consistently.
Taste needs to be turned into observable criteria
"I like bold coffee" or "I like aromatic coffee" is a starting point, not yet a complete purchasing criterion. For the choice to be useful, drinkers need to turn that feeling into more specific attributes: level of bitterness, mouthfeel fullness, balance, aroma character, or how long the aftertaste lingers.
Research on brewed black coffee shows sensory attributes relate to liking, purchase intent, and emotional response. However, the drivers of choice aren't the same across every group of drinkers. In a study on black-coffee consumers in Thailand, attributes like coffee character, roast smell, balance, and mouthfeel fullness related to liking and purchase intent; bitterness was also rated differently depending on context and consumer group.

Buying cheap doesn't necessarily mean buying economically
A lower-priced bag can become an expensive choice if the drinker doesn't like it and ends up abandoning it or quickly buying something else. Conversely, a higher-priced product can still be reasonable if it suits how the person drinks and gets used regularly.
Research by Barahona and colleagues on coffee products in Colombia found sensory attributes and packaging information relate to evaluation, price, and choice intent. The result doesn't allow concluding that a specific price determines perceived quality, but it shows buyers don't evaluate price separately from other signals.
So cost should be viewed as "cost per suitable drink" rather than just looking at the price of the bag.
Within the same brand, needs still need to be clearly distinguished
A catalog with many coffee lines doesn't necessarily make choosing easier. If the lines only differ in name, packaging color, or a few marketing words without showing a real difference, buyers struggle to know which one deserves extra payment.
Research on assortment size and comparability between products shows expanding a product line can create additional sales, but similarity and overlap between products can also give rise to internal competition. Other research on line extensions shows the degree of attribute similarity can increase the phenomenon of a new product taking sales from an existing one.
For buyers, the practical consequence is real: if two products have the same expected experience but different prices, there needs to be a clear reason to choose one over the other.
A practical way to choose is starting from experience, then calculating price
You can start with four steps: identify the type of experience you genuinely like; identify your brewing form and drinking frequency; filter for products with a matching description; and only then compare price based on expected usage amount.
This approach avoids the mistake of looking at price first and then trying to convince yourself the cheap product is suitable. It also avoids the opposite mistake of choosing an expensive product just because of its name or appearance.
Research on sensory information shows how a product is described can affect expectations and preference. So the more specific the description, the more basis buyers have to check it against their own taste rather than relying on a vague feeling of "premium" or "delicious."
When should you pay more for a different option?
Paying more makes sense when a new product solves a need the old product doesn't: a clearly different experience, a more suitable package size, more convenient usage, or product characteristics that better fit the drinker.
Conversely, if two options are nearly identical on the attributes buyers care about, the price gap needs careful consideration. This is also an important principle when building a product catalog: internal differentiation only has business value when it creates a difference buyers can recognize and use to choose.
For An Khuong products, specific information about price, package size, and each line's characteristics needs to be based on the brand's actual data. At the level of principle, buyers can start with the question: "What am I paying extra for that I'll actually use?" If that question can be answered, choosing coffee by taste becomes a well-founded decision.
Another way to check is to look at cost after you've already identified a suitable product. If a pricier bag is used consistently and there's little need to switch products, the actual cost can be reasonable. If a cheap bag is often left unfinished because it doesn't suit your taste, its initial price advantage quickly disappears. This isn't a fixed calculation for everyone — it's a way of placing price in its proper usage context. For products with different package sizes, buyers should also compare the amount of coffee actually used rather than just comparing listed prices. When taste, frequency, and usage amount are placed alongside price, the decision becomes much clearer.
References
- Pinsuwan, A., Suwonsichon, S., Chompreeda, P. & Prinyawiwatkul, W. (2022). Sensory drivers of acceptance, purchase intent, and emotion toward brewed black coffee. Foods, 11(2), 180. https://doi.org/10.3390/foods11020180
- Barahona, I., Sanmiguel Jaimes, E. M. & Yang, J.-B. (2020). Sensory attributes of coffee beverages and their relationship with price and packaging information. Food Science & Nutrition, 8(2), 1173–1186. https://doi.org/10.1002/fsn3.1404
- Aurier, P. & Mejía, V. D. (2020). The relationship between product line assortment size, comparability and product line sales for repeat-purchase items. Journal of Business Research, 117, 163–175. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2020.05.024
- Sezen, B., Pauwels, K. & Ataman, B. (2024). How does line extension affect brand sales? The role of attribute similarity and brand architecture. Journal of Marketing Analytics, 12, 537–550. https://doi.org/10.1057/s41270-023-00265-z
